archive company

Każdy przedsiębiorca musi liczyć się z obowiązkiem płacenia podatków. Oprócz wyboru sposobu rozliczania podatku dochodowego, takiego jak ryczałt, podatek według skali podatkowej i podatek liniowy, należy zastanowić się nad podatkiem od towarów i usług (VAT). Część branż musi płacić VAT obligatoryjnie, jednak istnieje całkiem kuszące prawo do zwolnienia od VAT. Dlatego wielu początkujących przedsiębiorców zadaje sobie pytanie, czy płacenie podatku od towarów i usług im się opłaci?

Vatowiec, czyli kto?

Mianem „vatowca” określa się potocznie czynnego podatnika VAT (value added tax – od wartości dodanej). Podleganie temu podatkowi zostało uregulowane w ustawie z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług. Zgodnie z dokumentem osoby, które nie korzystają ze zwolnień przedmiotowych i podmiotowych określane są jako podatnicy VAT. Są nimi zatem podmioty wykonujące czynności opodatkowane, zarejestrowane do VAT i opłacające podatek od towarów i usług. Czynią to na podstawie złożonego w urzędzie skarbowym zgłoszenia rejestracyjnego VAT-R. Taką deklarację składa przedsiębiorca, który chce opłacać podatek VAT dobrowolnie, albo też spełnia obligatoryjne przesłanki objęcia tym podatkiem. Kto nie ma takie obowiązku? Przedsiębiorcy, których przychody nie przekroczyły 200 000 PLN w skali roku. W takim przypadku mogą skorzystać ze zwolnienia podmiotowego.

Kto musi być vatowcem?

W momencie przekroczenia sumy przychodów równej 200 000 PLN w skali roku przedsiębiorca staje się vatowcem. Obowiązkowe opłacanie VAT dotyczy także przedsiębiorców, którzy z mocy ustawy zostali pozbawieni prawa do zwolnienia z tego podatku ze względu na rodzaj wykonywanej działalności. Dotyczy to podmiotów dokonujących sprzedaży metali szlachetnych, towarów opodatkowanych podatkiem akcyzowym (z wyjątkiem energii elektrycznej, wyrobów tytoniowych oraz samochodów osobowych), terenów budowlanych, budynków, budowli lub ich części i nowych środków transportu. Vatowcami są także przedsiębiorcy, którzy prowadzą sprzedaż wysyłkową preparatów kosmetycznych i toaletowych, komputerów, wyrobów elektronicznych i optycznych, urządzeń elektrycznych i nieelektrycznych sprzętu gospodarstwa domowego, silników, turbin i pomp. Z VAT nie są zwolnione podmioty prowadzące sprzedaż hurtową i detaliczną części do pojazdów samochodowych i motocykli, a także sprzedaż usług prawniczych, usług w zakresie doradztwa (z wyjątkiem doradztwa rolniczego związanego z uprawą i hodowlą roślin oraz chowem i hodowlą zwierząt, a także związanego ze sporządzaniem planu zagospodarowania i modernizacji gospodarstwa rolnego), usług jubilerskich oraz ściągania długów.

Jakie obowiązki ma vatowiec?

Z byciem vatowcem wiąże się szereg obowiązków wobec Skarbu Państwa, zarówno rejestracyjnych, jak i ewidencyjnych. Podatnik jest zobowiązany do złożenia deklaracji na formularzu VAT-R we właściwym urzędzie skarbowym. W związku z tym, że moment, w którym przedsiębiorca zostaje czynnym podatnikiem VAT nie jest określony w przepisach, przyjmuje się, że następuje to w momencie złożenia zgłoszenia. Należy tego dokonać przed dniem wykonania pierwszej czynności podlegającej opodatkowaniu. Złożenie deklaracji VAT-R wywołuje szereg konsekwencji. Od momentu stania się vatowcem konieczne jest składanie deklaracji podatkowych i wystawianie faktur VAT. Nieodzowne jest także prowadzenie pełnej ewidencji sprzedaży i zakupów. To niezwykle istotny obowiązek vatowca, ponieważ na podstawie takiego rejestru można prawidłowo określić wysokość podatku należnego, wynikającego ze sprzedaży. Do ewidencji wprowadzane są kwoty wykazane na podstawie wystawionych oryginałów faktur sprzedaży, faktur korygujących, faktur wewnętrznych i raporty z kasy fiskalnej. Jeszcze jednym obowiązkiem vatowca jest wpłacanie do urzędu skarbowego podatku VAT.

Czym jest VAT należny, a czym VAT naliczony?

By w pełni zrozumieć obowiązki i przywileje vatowca należy poznać dwa oblicza podatku od towarów i usług. Prawo podatkowe rozróżnia VAT należny od VAT naliczonego. Ten pierwszy należy się Skarbowi Państwa. Vatowiec jest zobligowany wpłacić go do właściwego urzędu skarbowego. Jest on wyliczany na podstawie przychodów pochodzących ze sprzedaży usług lub towarów. Natomiast VAT naliczony zawarty jest na dokumentach, które firma otrzymuje od dostawców, czyli na fakturach zakupowych. Polskie prawo umożliwia przedsiębiorcom, którzy są vatowcami, zmniejszenie podatku należnego o podatek naliczony.

Kiedy warto być vatowcem?

Na podatnikach VAT ciąży niemało obowiązków. Czy zatem opłaca się być vatowcem? W większości przypadków tak, choć wiele zależy od tego, kto jest naszym podstawowym klientem. Jeżeli jest to czynny podatnik VAT, to z pewnością chętniej nawiąże współpracę z podmiotem, który jest vatowcem, ponieważ w takim przypadku będzie mógł pomniejszyć swój VAT o kwotę podatku z faktury. Ponadto bycie czynnym płatnikiem VAT pozwala na odliczenie podatku od towarów i usług podczas firmowych zakupów, kosztów i inwestycji. Z ekonomicznego punktu widzenia jest to korzystne. Szczególnie w przypadku sporych kosztów prowadzenia działalności gospodarczej, choć nawet małe koszty pozwalają na odliczenie zysku. Kolejną sytuacją, w której bycie vatowcem staje się korzystne jest uzyskanie nadwyżki naliczonego VAT nad należnym. Sprawdza się to w przypadku podmiotów, które w ramach działalności dokonują dostaw towarów lub usług na rzecz podmiotów będących czynnymi podatnikami VAT; które dokonują wysokich inwestycji; których usługi są opodatkowane stawką poniżej 23%; których działalność opiera się na imporcie towarów (mają one prawo do odliczenia VAT z dokumentów celnych).

Kiedy nie warto być vatowcem?

Komu można odradzić rejestrowanie się jako czynny płatnik VAT? Przede wszystkim przedsiębiorcom, którzy prowadzą niewielką działalność gospodarczą i którzy w dodatku współpracują z kontrahentami, którymi są osoby prywatne. Jeśli klientem nie-vatowca jest firma, to VAT staje się dla niej dodatkowym obciążeniem. Vatowiec do faktury będzie musiał takiemu klientowi doliczyć VAT, a to sprawi, że stanie się dla kontrahenta nieatrakcyjny na rynku. Wystawiona przez niego faktura nie wyszczególni należnego podatku VAT, ponieważ jest on zwolniony z obowiązku opodatkowania sprzedaży. Klient będący vatowcem będzie mógł wpisać taką fakturę do księgi przychodów i rozchodów, ale nie wpisze jej w rejestrze zakupu VAT i nie będzie miał prawa do odliczenia podatku.

Czym różni się faktura wystawiona przez vatowca i nie-vatowca?

Faktury czynnego płatnika VAT i przedsiębiorcy zwolnionego od płacenia podatku od towarów i usług z pozoru wyglądają podobnie. Zawierają kluczowe elementy, takie jak data, numer, dane kontrahentów, nazwy towarów i usług. Różnią się jednak znacząco w miejscu wyszczególnienia wartości sprzedaży pomniejszonej o stawkę VAT i określenia stawki VAT. Oto podstawowe różnice:

Dane na fakturze

Faktura vat owca

Faktura nie-vatowca

Data wystawienia i kolejny numer identyfikujący

Imiona i nazwiska / nazwy, adresy i numery NIP podatnika i nabywcy

Nazwa / rodzaj towaru lub usługi podlegającej sprzedaży

Miara i ilość towarów / zakres wykonywanych usług

Cena jednostkowa towaru / usługi

Wartość dostarczonych towarów / wykonanych usług objętych transakcją, która nie zawiera podatku (wartość sprzedaży netto)

 

Stawka VAT

 

Suma wartości sprzedaży z podziałem na poszczególne stawki VAT

 

Kwota należności ogółem

Czy warto być vatowcem?

Problem w tym, że wielu początkujących przedsiębiorców rozpoczyna swoją przygodę z biznesem właśnie od założenia niewielkiej firmy. W przypadku, kiedy już w momencie zakładania działalności gospodarczej podmiot planuje w przyszłości duże przychody, powinien zdecydować się na złożenie deklaracji VAT-R. Dlaczego? Ponieważ wtedy będzie miał możliwość odliczenia VAT z tych kosztów, które ponosi już na początku działalności. Jeśli taki przedsiębiorca nie zdecyduje się na bycie vatowcem, to poniesie wszystkie koszty w kwocie brutto.

archive company

Przed nami kolejne zmiany związane z Polskim Ładem. 28 czerwca 2022 r. Rządowe Centrum Legislacji opublikowało projekt nowelizacji ustaw podatkowych. Czekają nas zatem zmiany w CIT. Na czym polegają i czego dotyczą? Wyjaśniamy.

Modyfikacje obejmą CIT, czyli podatek od dochodów osób prawnych, które muszą prowadzić pełną księgowość. Stawka CIT może wynosić 19% lub 9%. Ta ostatnia dotyczy małych podatników i firm dopiero rozpoczynających swoją działalność. Propozycja zmian pojawiła się w wykazie prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów. Planowanych jest sporo modyfikacji, obejmujących m.in. uchylenie przepisów o „ukrytej dywidendzie”, zmiana przepisów dotyczących opodatkowania podatkiem od przerzuconych dochodów i wydłużenie zakresu czasowego ważności oświadczenia płatnika dla celów WHT. Na tym jednak nie koniec. 

Modyfikacja i odroczenie wejścia w życie przepisów o minimalnym podatku dochodowym (art. 24ca Ustawy o CIT)

Chodzi o zawieszenie stosowania przepisów ustawy CIT (art. 24ca) w okresie o 1 stycznia 2022 do 31 grudnia 2022 r. Nowelizacja ma na celu ochronę polskich firm przed negatywnymi konsekwencjami wejścia w życie tego podatku w okolicznościach, w których zawirowania polityczne i gospodarcze mają wpływ na globalną gospodarkę i funkcjonujące w niej podmioty. Planowane są także modyfikacje w konstrukcji samego podatku, a konkretnie zwiększenie do 2% wskaźnika rentowności przy jednoczesnej zmianie metodologii jego wyliczania. Chodzi o wyłączenie z kosztów uzyskania przychodów opłaty z tytułu umowy leasingu środków trwałych, wyłączenie z przychodów wartości należności handlowych zbywanych na rzecz podmiotów z branży faktoringowej, a także o wyłączenie podatku akcyzowego. Ponadto planowane jest wprowadzenie alternatywnej metody ustalania podstawy opodatkowania (według wyboru podatnika: 4% przychodów, 2% przychodów stawka podatku 10%) oraz rozszerzenie katalogu wyłączeń z podatku. Do tegoż katalogu włączone zostaną spółki komunalne, mali podatnicy, podatnicy w przypadku których większość przychodów zostało osiągniętych w związku ze świadczeniem usług ochrony zdrowia, podatników, których rentowność w jednym z trzech ostatnich lat podatkowych była powyżej wskaźnika 2% oraz podatników postawionych w stan upadłości lub likwidacji.

Zmiana terminu aktualizacji indywidualnych danych podatnika

Modyfikacja ta polega na odejściu od kwartalnej aktualizacji danych dużych podatników na rzecz aktualizacji, która będzie dokonywana raz do roku. Aktualizacja następować będzie w terminie do 30 września, według stanu na pierwszy dzień miesiąca poprzedzającego miesiąc, w którym indywidualne dane podatników mają zostać podane do publicznej wiadomości (czyli według stanu na dzień 1 sierpnia). Rozwiązanie to ma usprawnić proces aktualizacji danych podatnika.

Zmiana przepisów o „ukrytej dywidendzie” (art. 16 ust. 1 pkt 15b Ustawy o CIT)

Zmianę zaplanowano m.in. z uwagi na istotne wątpliwości interpretacyjne dotyczące przedmiotowej regulacji w zakresie wzajemnych zależności pomiędzy przepisami o „ukrytej dywidendzie” i o cenach transferowych. Ten przepis zostanie uchylony.

Zmiana przepisów o zagranicznych jednostkach kontrolowanych (CFC)

Controlled Foregin Company (CFC) to przepisy uwzględniające w podstawie opodatkowania u krajowego rezydenta podatkowego dochodów uzyskanych przez kontrolowany podmiot zagraniczny z miejscem siedziby lub zarządu w kraju o niższym poziomie opodatkowania niż obowiązujący w państwie rezydencji tego rezydenta. Nowelizacja wprowadzi przepisy eliminujące podwójne lub wielokrotne opodatkowania CFC w przypadku kaskadowej wypłaty dywidendy w strukturach holdingowych. Doprecyzowane zostaną także przesłanki dotyczące wysokiej rentowności zagranicznej jednostki w stosunku do posiadanych aktywów, w przypadku potencjalnego zbycia aktywów w trakcie roku. Uściślona zostanie ponadto definicja jednostki zależnej. Będzie to zmiana o charakterze redakcyjnym/uzupełniającym.  

Zmiany przepisów dotyczących opodatkowania podatkiem od przerzuconych dochodów (art. 24 aa Ustawy o CIT)

Planowane jest objęcie zakresem podatku od przerzuconych dochodów jedynie kosztów zaliczanych do kosztów uzyskania przychodów. Doprecyzowane zostaną dwie kwestie: to, że podmiot powiązany na rzecz którego przenoszone są koszty, nie ma siedziby na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, a także warunku dotyczącego 50% przychodów uzyskiwanych przez podmiot powiązany i warunku dotyczącego przenoszenia przychodów na rzecz innego podmiotu (co najmniej 10%). Uproszczeniu ulegnie warunek dotyczący preferencyjnego opodatkowania w państwie siedziby, zarządu, zarejestrowania lub położenia podmiotu powiązanego. Będą również stosowane przepisy o podatku od przerzuconych dochodów do określonych schematów z udziałem spółek transparentnych podatkowo lub z podmiotami zagranicznymi przenoszącymi przychodu do innych podmiotów zagranicznych korzystających z niskiego opodatkowania.

Zmiany w podatku u źródła (WHT)

Podatek u źródła (WHT – Withholding Tax) to podatek dochodowy pobierany przez płatników od niektórych dochodów (m.in. dywidend, odsetek, należności licencyjnych). W jego przypadku przestaną być stosowane niektóre obowiązki szeroko rozumianych płatników w zakresie opodatkowania u źródła odsetek i dyskonta od skarbowych papierów wartościowych (bonów, obligacji skarbowych). Obecnie podmioty dokonujące wypłat należności za pośrednictwem rachunków papierów wartościowych lub rachunków zbiorczych zobowiązane są do przekazywania podmiotom prowadzącym te rachunku informacji o występowaniu powiązań między nimi a podatnikiem. Przepisy ulegną zatem złagodzeniu. Zostanie także wydłużony zakres czasowy oświadczenia płatnika wyłączającego obowiązek stosowania mechanizmu. Złożenie takie oświadczenia pozwalać będzie na nie stosowanie tego mechanizmu przez kolejne nie trzy (tak jak obecnie), a przez siedem miesięcy.

Zmiany w rozliczaniu kosztów finansowania dłużnego w kosztach podatkowych (art. 15c Ustawy o CIT)

Modyfikacja ma na celu doprecyzowanie kwoty podlegającej wyłączeniu z kosztów podatkowych. Zwiększono tę kwotę do 3 000 000 PLN, 30% EBITDA (zysk operacyjny przedsiębiorstwa przed potrąceniem odsetek od zaciągniętych zobowiązań oprocentowanych oraz amortyzacji rzeczowych aktywów trwałych). Zmianie podlegają także przepisy o kosztach finansowania dłużnego przeznaczonego na transakcje kapitałowe. Nie będą one stosowane w sytuacjach, kiedy finansującym jest bank lub spółdzielcza kasa oszczędnościowo-kredytowa mająca siedzibę w państwie członkowskim Unii Europejskiej lub w państwie należącym do Europejskiego Obszaru Gospodarczego. Tymi przepisami nie będą także objęte przypadki finansowania dłużnego udzielonego na nabycie lub objęcie akcji albo ogółu praw i obowiązków w podmiotach niepowiązanych z podatnikiem.

Zmiana przepisów dotyczących polskiej spółki holdingowej (PSH)

Nowelizacja ma na celu umożliwienie skorzystania z reżimu holdingowego większemu kręgu przedsiębiorców. Zgodnie z pomysłem, zmieniona zostanie definicja spółki zależnej, krajowej spółki zależnej i zagranicznej spółki zależnej i zastąpiona definicjami krajowej spółki zależnej i zagranicznej spółki zależnej. Rozszerzony zostanie katalog form prawnych, w których może działać spółka holdingowa o prostą spółkę akcyjną. Spółce holdingowej zostanie przyznane prawo do korzystania ze zwolnienia z CIT dywidend, które wynika z Dyrektywy Parent Subsidiary. W ramach PSH krajowa spółka zależna będzie mogła korzystać ze zwolnienia przewidzianego dla specjalnej strefy ekonomicznej lub tzw. Polskiej Strefy inwestycji. Ponadto, zostanie zwiększone z 95% do 100% zwolnienie z dywidend. 

Zmiana przepisów dotyczących estońskiego CIT / opodatkowania ryczałtem od dochodów spółek

Zmianie ulegnie sposób określania dochodu z tytułu wydatków niezwiązanych z działalnością gospodarczą w przypadku wykorzystania składników majątku na cele działalności gospodarczej, a także inne cele niezwiązane z działalnością gospodarczą (w wysokości 50% wydatków, odpisów amortyzacyjnych, odpisów z tytułu trwałej utraty wartości związanych z używaniem składników majątku niewykorzystywanych na cele działalności gospodarczej nie będzie stanowić wydatków niezwiązanych z działalnością gospodarczą. Zmodyfikowany zostanie termin na złożenie przez podatnika zawiadomienia o wyborze opodatkowania ryczałtem od dochodów spółek (ZAW-RD), przed upływem przyjętego przez podatnika roku podatkowego. Zmienią się warunki wygaśnięcia zobowiązania podatkowego z tytułu tzw. korekty wstępnej. Zobowiązanie wygaśnie w całości po upływie co najmniej jednego pełnego okresu opodatkowania ryczałtem (4 lata podatkowe). Modyfikacji ulegnie także termin na zapłatę podatku należnego od dochodu z przekształcenia. W przypadku zapłaty podatku od dochodu z przekształcenia w całości, podatnik będzie zobowiązany zapłacić podatek w terminie przewidzianym na złożenie zeznania CIT-8 za rok podatkowy poprzedzający pierwszy rok opodatkowania ryczałtem. Zmienia się ponadto termin zapłaty ryczałtu od dochodu z tytułu podzielonego zysku i dochodu z tytułu zysku na pokrycie strat oraz ryczałtu od rozdysponowanego dochodu z tytułu zysku netto. 

Zmiana przepisu dotyczącego terminu opłacania składek z tytułu przychodów ze stosunku pracy i zrównanych, w części finansowanej przez płatnika, składek na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy oraz Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych

W tym zakresie nowelizacja ma na celu ujednolicenie regulacji dotyczących zachowania terminu opłacenia wskazanych przepisem składek z tytułu przychodów ze stosunku pracy i zrównanych, w części finansowanej przez płatnika, jak też składek na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. 

Zmiana przepisu dotyczącego procedury zwrotu podatku od przychodów w budynku

Modyfikacje mają na celu przeformułowanie i tym samym uproszczenie procedury zwrotu podatku od przychodów z budynków na wniosek. Zwrot podatku nastąpi bez konieczności wydawania decyzji w każdym przypadku, gdy kwota zwrotu nie będzie budzić wątpliwości.

Zmiana przepisów dotyczących obowiązku dokumentacyjnego w zakresie tzw. transakcji rajowych (art. 11 Ustawy o CIT)

Urealnieniu mają ulec progi dokumentacyjne dla bezpośrednich i pośrednich transakcji rajowych, których przekroczenie powoduje powstanie obowiązku podatkowego, przez ich podwyższenie. Zlikwidowane zostanie także domniemanie rezydencji rzeczywistego właściciela w raju podatkowym (przepis będzie dotyczyć rzeczywistego właściciela należności wynikającej z transakcji).

Zmiana przepisów w zakresie obowiązku udostępniania przez Ministra Finansów wzorów deklaracji podatkowych

Dookreślone zostanie, że obowiązek będzie ograniczony do udostępniania wizualizacji wzorów deklaracji podatkowych (a nie samego wzoru)

Co mają na celu powyższe zmiany w CIT 2022? Większość z nich ma wyjaśnić zawiłości i wątpliwości interpretacyjne dotychczasowych przepisów. Przyjęcie projektu nowelizacji planowane jest na III kwartał.

archive company

Umowa B2B jest jedną z coraz częściej stosowanych forma zatrudnienia. Oczywiście nie jest to niczym zaskakującym. Wystarczy bowiem wziąć pod uwagę to, że zatrudnienia pracownika na tradycyjną umowę o pracę niesie za sobą ogromne koszty, które musi ponieść przedsiębiorstwo. Wobec tego pracodawcy coraz częściej starają się poszukiwać nieco bardziej korzystnej możliwości nawiązania współpracy i właśnie w tym momencie z pomocą przychodzi umowa B2B. Jednak czy jest ona uznawana za umowę o pracę?

Umowa B2B – czym ona tak właściwie jest?

Wspomniane już zostało, że umowa B2B staje się coraz popularniejszą formą zatrudnienia. Niemniej jednak w dalszym ciągu nie każdy zdaje sobie sprawę z tego, czym ona tak naprawdę jest. Otóż najprościej umowę B2B można określić jako współpracę nawiązywaną przez kontrahentów. Jednym z nich jesteśmy my – jako pracownicy, a drugim z kolei jest przedsiębiorstwo, które decyduje się nas zatrudnić. Warto jednak wiedzieć, że w tym wypadku konieczne jest posiadanie własnej działalność gospodarczej bowiem umowy B2B w momencie, kiedy sami nie prowadzimy swojej działalności. Nie można zawrzeć. Jednocześnie warto podkreślić, że umowa B2B daje nam – pracownikom, możliwość pracy u kilku zleceniodawców jednocześnie, chyba że zapisy w umowie będą traktować inaczej. Umowa b2b daje również pracownikom możliwość samodzielnego decydowania o warunkach i jednocześnie podmiotach współpracy.

Umowa B2B a umowa o pracę – jakie występują pomiędzy nimi różnice i podobieństwa? 

Decyzja o przejściu z umowy o pracę na umowę B2B niesie za sobą zarówno pewne korzyści jak i pewne utrudnienia. Przede wszystkim musimy zarejestrować własną działalność gospodarczą, jednocześnie dostajemy szansę na odliczanie od podatku wszystkich artykułów, które są nam niezbędne do pracy. Kolejną zaletą może być to, że tego typu forma zatrudnienia daje nam pełną niezależność dochodową, gdyż nie współpracujemy tylko z jednym podmiotem. W wykonywaniu wszystkich rozliczeń i odliczeń może nam pomóc biuro rachunkowe, dzięki któremu będziemy mieć pewność, że nie narazimy się na nieprzyjemności ze strony urzędu skarbowego. Samozatrudnienia na B2B daje jeszcze jedną, niezwykle ważną korzyść. Mianowicie możemy wymienić składki na znacznie niższe, czyli prowadzić tzw. mały ZUS przez pierwsze lata własnej działalności. Taka możliwość daje nam ogromne ulgi rozliczeniowe. Jednocześnie nie można pominąć tego, że umowa B2B ma również pewne wady, a także aspekty, w których to właśnie umowa o pracę wydaje się o wiele korzystniejszym rozwiązaniem. W tym wypadku warto wskazać przede wszystkim na sposób w jaki pracodawca rozlicza się w naszym imieniu z właściwym urzędem skarbowym i ZUS-em. W tej formie kontraktu, obowiązki te spadają na nas, czyli na osoby samozatrudnione. Co więcej, w przypadku umowy B2B popełnienie błędu w rozliczeniach i jakiekolwiek błędy wykonawcze, które ewentualnie mogą się nam przytrafić, będą egzekwowane z naszego własnego majątku. Tak właśnie prezentują się różnice pomiędzy umową b2b, a umową o pracę. Nie da się więc ukryć, że obie formy kontraktu mają zarówno swoje wady jak i swoje zalety.

B2B czy umowa o pracę- co lepiej wybrać?

Nie da się ukryć, że może przyjść w życiu taki moment, w którym staniemy przed niezwykle trudnym wyborem. Być może dostaniemy możliwość zatrudnienia na umowę B2B lub umowę o pracę. Wówczas na który rodzaj kontraktu powinniśmy postawić? Otóż nie da się udzielić jednoznacznej odpowiedzi na to pytanie. Warto podkreślić, że umowa B2B jest o wiele korzystniejsza w przypadku osób, które już posiadają zarejestrowaną własną działalność gospodarczą. Wówczas nie muszą oni przechodzić przez cały proces rejestracyjny i dopełniać formalności, a mogą od razu rozpocząć pracę. Z kolei umowa B2B może być również świetnym rozwiązaniem dla osób, które już od dłuższego czasu myślały o założeniu własnej działalności gospodarczej i są zdecydowane co do tego, że chcą przejść na samozatrudnienie. Warto jednak pokreślić, że w niektórych przypadkach to właśnie umowa o pracę okaże się korzystniejsza. Jeśli wiec chcemy uniknąć zbędnych formalności i nie brać na siebie odpowiedzialności rozliczeniowej z ZUS-em i z urzędem skarbowym, to umowa B2B nie jest nam pisana. W końcowym rozrachunku warto jednak samodzielnie przeanalizować zarówno zalety jak i wady obu rozwiązań. Warto również się zastanowić, które rozwiązanie będzie dla nas korzystniejsze w naszej obecnej sytuacji. Kwestia wyboru odpowiedniego rodzaju kontraktu jest oczywiście sprawą całkowicie indywidualną. Nie musimy zawsze zgadzać się na propozycję kontaktu B2B w momencie, kiedy świetnie zdajemy sobie sprawę z tego, że dana propozycja nie przyniesie nam żadnych korzyści, a jednocześnie może być powodem naszych problemów i rozczarowań. Umowa b2b również traktowana jest jako umowa o pracę, jednak pomiędzy kontraktami występują pewne różnice. Warto więc dokładnie rozważyć wszystkie “za” jak i “przeciw”, a następnie podjąć odpowiednią decyzję.

archive company

Wybór formy opodatkowania to jedna z ważniejszych decyzji, jaką należy podjąć podczas zakładania firmy. Wybór ten określa bowiem wysokość świadczenia pieniężnego na rzecz państwa oraz wpływa na sposób rozliczania się. Wraz z Polskim Ładem pojawiła się możliwość rozliczania na preferencyjnych warunkach. Ulgowa stawka CIT dotyczy jednak wybranych podatników. Kto może z niej skorzystać? Odpowiadamy.   

Czym jest podatek dochodowy?

Podatek dochodowy to świadczenie pieniężne przedsiębiorcy na rzecz państwa. Jest to zatem rodzaj daniny publicznej, której przedmiotem opodatkowania jest dochód, czyli przychód pomniejszony o koszty jego uzyskania. Jest on zależny od ewidencji rachunkowej prowadzonej do celów podatku dochodowego, którą zgodnie z przepisami powinna prowadzić każda firma. Ewidencja pozwala na obliczenie przychodów, kosztów ich uzyskania, wydatków niestanowiących kosztów i wreszcie dochodów wolnych od opodatkowania oraz strat ze źródeł wolnych od opodatkowania.

Co to jest CIT?

CIT to podatek dochodowy od osób prawnych. Jego skrót pochodzi od angielskiego Corporate Income Tax. Jest on powszechny i obligatoryjny oraz stanowi dochód państwa. W przeciwieństwie do PIT, podatkiem CIT obciążone są głównie spółki kapitałowe. Zgodnie z obowiązującymi przepisami, do jego opłacania zobowiązane są osoby prywatne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej, spółki kapitałowe w organizacji, spółki komandytowo-akcyjne mające siedzibę w Polsce, podatkowe grupy kapitałowe, a także spółki niemające osobowości prawnej, mające siedzibę lub zarząd w innym państwie, jeżeli zgodnie z przepisami prawa podatkowego tego pastwa są traktowane jako osoby prawne i podlegają w tym państwie opodatkowaniu od całości swoich dochodów bez względu na miejsce ich osiągania. Przepisy ustawy nie mają zastosowania w przypadku przychodów osiągniętych z działalności rolniczej (za wyjątkiem dochodów z działów specjalnych produkcji rolnej), przychodów z gospodarki leśnej, przychodów, które wynikają z czynności niemogących być przedmiotem prawnie skutecznej umowy, przychodów armatorów opodatkowanych podatkiem tonażowym, przychodów przedsiębiorcy okrętowego opodatkowanych na zasadach wynikających z ustawy o aktywizacji przemysłu okrętowego i przemysłów komplementarnych oraz wypłat, o których mowa w art. 27 o zarządzie sukcesyjnym przedsiębiorstwem osoby fizycznej. Z podatku zwolnione są natomiast Skarb Państwa, Narodowy Bank Polski, jednostki budżetowe czy państwowe fundusze celowe. Podstawowa składka CIT wynosi 19%, jednak wybrani podatnicy mogą stosować stawkę niższą, 9-procentową. Szczegółowe zasady, na których funkcjonuje podatek dochodowy, określa Ustawa o podatku dochodowym dla osób prawnych z dnia 15. lutego 1992 r. 

CIT w stawce 9%  dla kogo?

Podatnicy najczęściej mają do czynienia z podatkiem 19%, jednak niektórzy z nich mogą liczyć na preferencyjną stawkę: 9%. Od stycznia 2022 r. przepisy Polskiego Ładu wprowadziły zmianę w kwestii podatków. Niższą stawkę mogą stosować podatnicy, których przychody ze sprzedaży brutto za rok 2021 nie przekroczyły kwoty 2 000 000 EURO, czyli – w przeliczeniu według kursu z 1. października 2021 r. – 9 188 000 PLN (w zaokrągleniu do 1 000 PLN; 4,5941 PLN/EURO, tabela 191/A/NBP/2021). Dla celów podatku dochodowego, zgodnie z art. 19 ust. 1d Ustawy o podatku dochodowym dla osób prawnych, taki przedsiębiorca ma status małego podatnika. Dodatkowo, zgodnie z art. 19 ust. 1e tejże ustawy, status ten mogą uzyskać nowi podatnicy w pierwszym roku rozpoczęcia działalności, z ograniczeniami dotyczącymi podmiotów powstałych w wyniku niektórych czynności restrukturyzacyjnych. Chodzi tu przede wszystkim o przekształcenie jednoosobowej działalności lub spółki osobowej w spółkę kapitałową, o osoby fizyczne, prawne lub jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, które na poczet kapitały wniosły prowadzone przez siebie przedsiębiorstwo, zorganizowaną część tego przedsiębiorstwa lub jego majątek, o osoby fizyczne, prawne i jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, które wnoszą na poczet kapitału podatnika w postaci wkładów niepieniężnych majątek uzyskany w wyniku likwidacji innych podatników. 

CIT w stawce 9% – kto może korzystać?

Zgodnie z nowymi przepisami podatek wynosi 9% podstawy opodatkowania od przychodów innych niż z zysków kapitałowych, które określa artykuł 7b ustawy o CIT. Zmiana ta dotyczy podatników, których przychody osiągnięte w roku kapitałowym nie przekroczyły kwoty odpowiadającej równowartości 2 000 000 EURO, przeliczonej na PLN według średniego kursu tej waluty ogłaszanego na pierwszy dzień roboczy roku podatkowego. Zatem w bieżącym, 2022 r., kwota ta wynosi 9 188 000 PLN. Trzeba jednak pamiętać, że preferencyjna 9-procentowa stawka może być stosowana wyłącznie przez podatników, którzy posiadają status małego podatnika oraz przez nowych podatników w ich pierwszym roku działalności. Podatnik o takim statusie musi kontrolować na bieżąco, czy osiągane przez niego dochody nie przekraczają wyznaczonego w przepisach limity przychodów. Chodzi o limit netto. Wysokość na 2023 r. została określona 3. stycznia 2022 r. zgodnie ze średnim kursem NBP ogłoszonym tego dnia. Kwota w przeliczeniu na złotówki po kursie z dnia 3. stycznia 2022 r. wynosi 9 178 000 PLN (4,5889 PLN/EURO, tabela 001/A/NBP/2022).

CIT w stawce 9% – jak rozumieć przychód?

Przychód w rozumieniu art. 19 Ustawy o podatku dochodowym dla osób prawnych ustalany jest w kwocie netto, bez podlegającego odliczeniu VAT, bez względu na źródło, z którego pochodzi. Oznacza to, że zaliczane są do niego wszystkie przychody netto, również takie, które zaliczają się do źródła przychodów CIT, włączając zyski kapitałowe. Wskazuje na to interpretacja Krajowej Informacji Skarbowej z 3. stycznia 2022 r. (0111-KDIB2-1.4010.537.2021.1.MKU) w brzmieniu: „przy obliczaniu powyższego limitu należy uwzględnić wszystkie przychody danego podatnika, w tym także zwolnienie od podatku dochodowego oraz przychody ze sprzedaży zaliczane do zysków kapitałowych z wyłączeniem przychodów osiąganych z innego tytułu niż sprzedaż”. Oznacza to, że przy obliczaniu limitu nie uwzględnia się np. otrzymanych dywidend i innych przychodów z udziału w zyskach osób prawnych, odszkodowań oraz przychodów z umorzenia odsetek. Należy ponadto pamiętać, że 9-procentowa stawka CIT jest możliwa do zastosowania jedynie do podstawy opodatkowania od przychodów innych niż z zysków kapitałowych, takich jak dywidendy, inne przychody faktycznie uzyskane z udziału w zyskach osób prawnych, przychody ze zbycia udziałów lub akcji spółek, przychody z praw majątkowych takich jak autorskie, licencje, znaki towarowe itd. W ich przypadku nadal obowiązuje stawka 19-procentowa. 

CIT w stawce 9% – co w przypadku przekroczenia limitu przychodów?

Co w przypadku, jeśli podatnik chce kontynuować prawo do obniżonej 9-procentowej stawki CIT? W celu ustalenia przychodów powinien uwzględnić dwa przychody z dwóch różnych lat podatkowych i porównać je z dwoma limitami na lata 2022 i 2023. Określenie koniecznych do spełnienia warunków możliwe jest dopiero po zakończeniu roku podatkowego. Jednak 9-procentowa stawka CIT może być stosowana już przy obliczaniu zaliczek na podatek. Jeśli zatem w trakcie roku bieżący przychód przekroczy równowartość 2 000 000 EURO, to podatnik utraci prawo do stosowania 9% stawki CIT. Zakaz ten obejmie nie tylko przychody uzyskane od momentu przekroczenia limitu, ale także wszystkie przychody uzyskane od początku roku. Oznacza to, że podatnik będzie zobowiązany do obliczania rocznego przychodu według wyższej, 19-procentowej stawki. A co z zaliczkami? W takim przypadku podatnik ma obowiązek obliczania zaliczek według CIT-19 począwszy od miesiąca, w którym nastąpiło przekroczenie limitu. Nie jest jednak zobowiązany do korygowania i wyrównywania zaliczek miesięcznych wypłaconych od początku roku do momentu przekroczenia limitu. Od miesiąca, w którym nastąpiło przekroczenia, podatnik wypłaca zaliczki według 19-procentowej stawki w wysokości różnicy między podatkiem należnym od dochodu osiągniętego od początku roku a sumą zaliczek należnych za poprzednie miesiące.

Podatnicy podatku dochodowego od osób prawnych opłacają najczęściej podatek dochodowy według stawki 19-procentowej. Jednak są od tego wyjątki. Stawkę podatku można pomniejszych aż o 10%, wystarczy osiągnąć status małego podatnika lub skorzystać z preferencyjnych warunków dla podatników rozpoczynających działalność gospodarczą. W takim przypadku zastosowanie ma CIT-9. Następnie wraz z kolejnymi latami należy pilnować, by nie przekroczyć określonego limitu przychodów 2 000 000 EURO.

archive company

Czynny żal to instytucja, która pozwala wytłumaczyć się podatnikowi z niedopełnienia swoich obowiązków względem urzędu skarbowego lub celno-skarbowego. Należą do nich m.in. opłacanie podatków i składanie deklaracji podatkowych. Czynny żal pozwala podatnikowi uniknąć kary ze strony organów podatkowych. Jest całkowicie bezpłatny i wymaga jedynie wyjaśnienia, dlaczego popełniliśmy błąd. Dokument można złożyć w różnej formie, osobiście, listownie lub elektronicznie. Ta ostatnia droga jest najszybsza i kosztuje najmniej fatygi.

Co to jest czynny żal? 

Instytucja zwana czynnym żalem to zawiadomienie o popełnieniu czynu zabronionego. Pozwala ona poinformować naczelnika urzędu skarbowego lub urzędu celno-skarbowego w przypadku wykroczenia lub przestępstwa skarbowego. Jeśli zapomnieliśmy o złożeniu deklaracji lub zapłaceniu podatku w terminie możemy śmiało wystosować taki dokument. W określonych sytuacjach organ podatkowy może odstąpić od kary. Zgodnie z art. 16 par. 1 Kodeksu karnego skarbowego karze za przestępstwo skarbowe lub wykroczenie nie podlega „sprawca, który po popełnieniu czynu zabronionego zawiadomił o tym organy ścigania, ujawniając istotne okoliczności tego czynu, w szczególności osoby współdziałające w jego popełnieniu”.

Kiedy można złożyć czynny żal?

Z instytucji czynnego żalu możemy skorzystać w następujących sytuacjach:

  • jeśli nie złożyliśmy zeznania podatkowego w terminie
  • jeśli nierzetelnie prowadziliśmy księgi rachunkowe
  • jeśli nieprawidłowo wystawiliśmy fakturę
  • jeśli nie zapłaciliśmy podatku dochodowego lub podatku VAT
  • jeśli nieprawidłowo zapłaciliśmy podatek dochodowy lub podatek VAT
  • jeśli bezprawnie zastosowaliśmy obniżone stawki VAT
  • jeśli bezprawnie zastosowaliśmy zwolnienie z VAT
  • jeśli zatailiśmy przed organem podatkowym prawdziwe rozmiary naszej działalności gospodarczej
  • jeśli wyłudziliśmy zwrot należności celnej
  • jeśli wyłudziliśmy pozwolenie celne

Zawiadomienie o niedopełnieniu obowiązków przez podatnika będzie skuteczne tylko wtedy, jeśli spełnimy konieczne warunki. Przede wszystkim podatnik musi się przyznać do przestępstwa lub wykroczenia skarbowego jeszcze zanim organy rozpoczną procedurę zmierzającą do jego wykrycia. Chodzi tu na przykład od przeszukania lub czynności kontrolne. Jeśli jednak zagapiliśmy się i urząd rozpoczął procedury sprawdzające, to czy można złożyć czynny żal? Nie mamy prawa skorzystać z tej instytucji po tym, jak zostaliśmy wezwani w związku z popełnionym czynem zabronionym, a organ podatkowy udokumentował już popełnienie przestępstwa lub wykroczenia podatkowego. Czynnego żalu nie możemy także złożyć w trakcie postępowania kontrolnego. Nie mamy tej możliwości również w sytuacjach, w których zorganizowaliśmy grupę mającą na celu popełnienie przestępstwa skarbowego lub nakłanialiśmy osobę do popełnienia takiego przestępstwa albo wykroczenia. Możemy natomiast złożyć czynny żal wyjątkowo w sytuacji, kiedy organ jeszcze nie dostarczył podstaw do wszczęcia postępowania w sprawie czynu zabronionego.

Jak wyrazić czynny żal? 

Aby instytucja czynnego żalu była skuteczna trzeba dobrowolnie poinformować naczelnika urzędu skarbowego lub naczelnika urzędu celno-skarbowego o tym, jaki czyn zabroniony popełniliśmy. Następnie konieczne jest, abyśmy dopełnili wszelkie obowiązki, w tym uregulowali całe zobowiązanie wobec organu podatkowego. Jest to szczególnie ważne w sytuacji, w której zalegamy z deklaracjami podatkowymi lub nie zapłaciliśmy należności publicznoprawnych. Aby być wiarygodnym dla organu podatkowego, nie można zwlekać z dopełnieniem tych obowiązków. Powinniśmy to zrobić jak najszybciej, na przykład w ten sam dzień, w którym składamy czynny żal. Nie należy tego jednak robić później niż w terminie wyznaczonym przez urząd. Trzeba pamiętać, że czynny żal może chronić przed konsekwencją, ale nie zwalnia z obowiązku uregulowania powstałych zaległości i odsetek. Dokument można złożyć w urzędzie skarbowym, celno-skarbowym oraz urzędzie skarbowym dla największych podmiotów – w organie, w którym zwykle się rozliczamy. Jeśli pomyliliśmy placówki, to nasze pismo zostanie przesłane do właściwego organu. Można to zrobić podczas wizyty w urzędzie, w którym się rozliczamy, wysyłając list na adres tegoż urzędu lub elektronicznie. Ta ostatnia forma jest najprostsza i najszybsza.

Jak złożyć elektronicznie czynny żal? 

Czynny żal składa się w formie elektronicznie przez e-Deklaracje. Należy wysłać pismo ogólne na skrzynkę e-PUAP właściwego organu podatkowego przez platformę e-Urząd Skarbowy. Koniecznie trzeba pamiętać o pobraniu Urzędowego Poświadczenia Odbioru. UPO to nazwa zbiorcza dokumentów generowanych przy odbieraniu dokumentacji elektronicznej przez organy administracji publicznej w momencie, w którym prawidłowo dostarczyliśmy pismo w formie elektronicznej. Złożony czynny żal musi być opatrzone podpisem kwalifikowalnym, podpisem zaufanym lub podpisem osobistym.

  • podpis kwalifikowany – są to dane połączone z certyfikatem elektronicznym, które poświadczają związek podpisu z konkretną osobą fizyczną, która składa taki podpis. Potwierdza on tożsamość podatnika i zapewnia bezpieczeństwo posługiwania się elektroniczną wersją podpisu. W świetle prawa podpis kwalifikowany jest równoważny z podpisem wykonanym własnoręcznie. 
  • podpis zaufany – ma on te same funkcje, co podpis kwalifikowany, jednak w jego zakres nie wchodzi obszar kontaktów z administracją i organami państwowymi. Znajduje swoje zastosowanie jedynie na platformach urzędowych.
  • podpis osobisty – to zaawansowany podpis elektroniczny. Prawdziwość danych deklarowanych przez posiadacza podpisu potwierdza certyfikat podpisu osobistego, zawierający imię lub imiona, nazwisko, obywatelstwo oraz numer PESEL. Aby certyfikat podpisu osobistego znalazł się w e-dowodzie należy wyrazić na to zgodę podczas składania wniosku o dokument.

Nasz podpis to bardzo ważna kwestia. Oznacza on, że dokument złożyliśmy osobiście. W innym przypadku, jeśli widnienie na nim podpis pełnomocnika, organ podatkowy może uznać, że to nie my składamy czynny żal i dobrowolnie przyznajemy się do winy, a ktoś składa zawiadomienie o popełnieniu wykroczenia lub przestępstwa karno-skarbowego. 

Co powinien zawierać czynny żal?

Nie istnieje określony formularz dokumentu, z którego moglibyśmy skorzystać. Urzędy skarbowe i celno-skarbowe wymagają jednak, by czynny żal zawierał określone elementy. Powinny znaleźć się w nim dane podatnika oraz adresat (czyli naczelnik organu podatkowego). Następnie musimy opisać popełniony czyn, jego charakter oraz jego okoliczności. Jeśli miał on charakter incydentalny, to warto to zaznaczyć. Powinniśmy także wskazać wszystkie osoby, które mają związek z popełnionym czynem, a na końcu dobrze jest także zawrzeć informację o tym, czy naprawiliśmy swój błąd. Wówczas najlepiej dołączyć potwierdzenie zapłaty. Jeśli tego jeszcze nie zrobiliśmy, to dobrze jest napisać w jaki sposób oraz w jakim terminie zobowiązujemy się do dopełnienia swoich obowiązków względem urzędu (np. kiedy zapłacimy zaległości podatkowe lub złożymy deklarację). 

Czynny żal… i co dalej?

Kiedy czynny żal dotrze do urzędu (forma elektroniczna jest najszybszą drogą), wówczas naczelnik rozpatrzy dokument. Ustawa z dnia 10 września 1999 r. Kodeks karny skarbowy nie przewiduje w tym przypadku terminów procesowych. Jeśli naczelnik uzna czynny żal za skuteczny, to odstąpi od nałożenia kary podatkowej lub celnej. Urzędnik może także wskazać nowe terminy, w których podatnik będzie zobowiązany zrealizować swoje obowiązki. Jeśli natomiast naczelnik urzędu skarbowego bądź celno-skarbowego nie uzna czynnego żalu za skuteczny, wówczas zostanie wszczęte postępowanie w sprawie o wykroczenie lub przestępstwo skarbowe na zasadach, które określa Kodeks karny skarbowy. W zależności od tego, jak poważne jest przewinienie, może ono skutkować mandatem, grzywną, wyrokiem sądowym, a nawet pozbawieniem wolności. W przypadku, kiedy urząd skarbowy nie przyjmie czynnego żalu, wówczas podatnik nie ma możliwości odwołania się od wydanej decyzji.

Czynny żal to instytucja, która umożliwia uczciwym podatnikom naprawianie ich błędu. Jeśli w dokumencie wykażemy, że niedopatrzenia dokonaliśmy bez premedytacji, wówczas urząd skarbowy lub celo-skarbowy odstąpi od kary podatkowej. W sytuacjach, w których zagapiliśmy się z terminami lub zapłaciliśmy złą kwotę podatku warto korzystać z czynnego żalu, szczególnie w formie elektronicznej, która jest szyba i skuteczna.

archive company

CZYM JEST BIAŁA LISTA PODATNIKÓW VAT?

Biała lista podatników VAT to wykaz, który funkcjonuje od września 2019 roku. Jest pomocny w sprawnej weryfikacji kontrahentów: zarówno podmiotów zarejestrowanych jako podatnicy VAT, niezarejestrowanych, a także wykreślonych i ponownie przywróconych do rejestru VAT. Biała lista jest prowadzona przez szefa Krajowej Administracji Skarbowej. 

JAK ZGŁOSIĆ RACHUNEK NA BIAŁĄ LISTĘ PODATNIKÓW VAT?

Podmiot na białą listę podatników VAT wprowadza szef Krajowej Administracji Skarbowej. Wszystkie potrzebne dane pobiera on z dostępnych rejestrów publicznych. Jeśli jednak w wykazie wystąpi błąd, to można wnioskować o usunięcie informacji lub ich sprostowanie. 

JAK PRZESZUKIWAĆ BIAŁĄ LISTĘ PODATNIKÓW VAT?

Biała lista podatników VAT jest dostępna na stronie Ministerstwa Finansów: https://www.podatki.gov.pl/wykaz-podatnikow-vat-wyszukiwarka 

Można ją przeszukiwać według numeru rachunku bankowego, NIP, REGON lub nazwy podmiotu (firmy). Wpisanie nawet części tych danych pozwala odnaleźć pasujące wyniki. W wykazie można odnaleźć następuję informacje:

  • nazwa firmy / imię i nazwisko przedsiębiorcy;
  • numer, za pomocą którego podmiot został zidentyfikowany na potrzeby podatku (o ile został nadany);
  • status podmiotu;
  • numer identyfikacyjny REGON (o ile został nadany);
  • adres siedziby (jeśli podmiot nie jest osobą fizyczną);
  • nazwiska, imiona i numery identyfikacji podatkowej osób wchodzących w skład organu uprawnionego do reprezentowania firmy;
  • nazwiska, imiona i numery identyfikacji podatkowej prokurentów;
  • nazwisko, imię lub nazwę firmy oraz numer identyfikacji podatkowej wspólnika/wspólników;
  • daty rejestracji, odmowy rejestracji albo wykreślenia z rejestru, a także datę przywrócenia zarejestrowania jako podatnika VAT;
  • w przypadku odmowy rejestracji lub wykreślenia z rejestru oraz przywrócenia na listę podstawę prawną tej decyzji;
  • numery rachunków rozliczeniowych w banku lub imiennych rachunków w spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej, której dana firma jest członkiem, otwartych w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą.

CZYJE DANE WIDNIEJĄ NA BIAŁEJ LIŚCIE PODATNIKÓW VAT?

Numery rachunków publikowane są jedynie w przypadku podmiotów zarejestrowanych jako podatnicy VAT czynni i podmiotów przywróconych do rejestru jako podatnicy VAT czynni. Jeśli podmiot nie jest zarejestrowany jako płatnik VAT ze względu na małe obroty, jeśli odmówiono mu rejestracji z obiektywnych przyczyn lub został wykreślony z wykazu, dane dotyczące rachunku rozliczeniowego nie zostaną uwidocznione w wykazie. 

JAK ZGŁASZANE SĄ NUMERY RACHUNKÓW BANKOWYCH NA BIAŁĄ LISTĘ PODATNIKÓW VAT?

Numery firmowych rachunków bankowych, czyli tak zwane rachunki rozliczeniowe, są pobierane automatycznie z baz Krajowej Administracji Skarbowej, po potwierdzeniu przez system teleinformatyczny izby rozliczeniowej STIR. Rachunek powinien zostać zgłoszony do tego systemu przez bank, który go prowadzi. STIR umożliwia analizę i przekazywanie informacji w celu zapobiegania wyłudzeniom skarbowym. Rachunek firmowy, który pojawia się na białej liście podatników VAT jest tym samym numerem, który został podany do urzędu skarbowego w zgłoszeniu identyfikacyjnym lub aktualizacyjnym. Jeśli dane zostały zmienione, to informacja taka powinna zostać zaktualizowana w urzędzie skarbowym. 

JAK ZAKTUALIZOWAĆ NUMER RACHUNKU BANKOWEGO NA BIAŁEJ LIŚCIE PODATNIKÓW VAT?

Spółki zarejestrowane w Krajowej Administracji Skarbowej i spółki cywilne składają aktualizację bezpośrednio do urzędu skarbowego za pomocą formularzy NIP-8 (zgłoszenie identyfikacyjne lub aktualizujące w zakresie danych uzupełniających) i NIP-2 (zgłoszenie identyfikacyjne lub aktualizujące osoby prywatnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, będącej podatnikiem lub płatnikiem). Dokumenty można złożyć za pomocą systemu e-Deklaracje oraz w wersji papierowej. Informację o posiadanych rachunkach firmowych należy zgłosić także w przypadku zmiany urzędu skarbowego. Natomiast przedsiębiorcy prowadzący jednoosobową działalność gospodarczą aktualizują rachunki rozliczeniowe przez Centralną Ewidencję Informacji o Działalności Gospodarczej. W wykazie nie są publikowane prywatne rachunki bankowe (ROR), które przedsiębiorcy czasami wykorzystują w transakcjach, ponieważ nie są to rachunki dedykowane prowadzeniu działalności gospodarczej. Jeśli więc nasz kontrahent posługuje się takim numerem bankowym, to nie odnajdziemy go na białej liście podatników VAT. 

JAKIE SĄ KONSEKWENCJE KORZYSTANIA Z RACHUNKU SPOZA BIAŁEJ LISTY PODATNIKÓW VAT?

Od 1 stycznia 2020 r. zapłata partnerowi biznesowemu kwotę powyżej 15 tys. PLN na inny rachunek niż podany w wykazie związana jest z zablokowaniem możliwości zaliczenia tej kwoty lub jej części do kosztów uzyskania przychodu. Ponadto płatnikowi grozi ryzyko odpowiedzialności solidarnej z kontrahentem za zaległości podatkowe, ponieważ nie zapłaci on należnego podatku VAT od takiej transakcji. Istnieje jednak możliwość uwolnienia się od konsekwencji finansowych. Jeśli zorientujemy się, że dokonaliśmy wpłaty na niewłaściwy numer rachunku bankowego – czyli taki, który nie widnieje na białej liście podatników VAT – to powinniśmy poinformować najpóźniej w ciągu 7 dni naczelnika urzędu skarbowego. Bardzo ważne jest, by sprawdzać numer rachunku, na który zamierzamy przelać określoną kwotę. Nawet jeśli widnieje on na fakturze, nie oznacza to, że znajduje się również w rejestrze. Dlatego tego samego dnia, w którym zatwierdzamy przelew, powinniśmy przeszukać białą listę, ponieważ dane są tam aktualizowane raz dziennie. Kontrola w rejestrze obejmuje wybrany dzień, przypadający nie wcześniej niż w okresie 5 lat poprzedzających rok, w którym dany podmiot jest sprawdzany. Brak rachunku kontrahenta w wykazie nie jest podstawą do tego, aby domagać się od niego wprowadzenia numeru na białą listę podatników VAT, dlatego warto już w momencie zawierania umowy mieć pewność, że płatność ma być dokonana na poczet rachunku z wykazu VAT. Jeśli partner biznesowy poda nam inny numer, to może domagać się płatności na rachunek spoza wykazu, a zwłoka w zapłacie może rodzić odpowiedzialność odsetkową. Dlatego warto weryfikować kontrahentów na każdym etapie współpracy, szczególnie tych, z którymi dotychczas się nie współpracowało. 

JAK WPROWADZIĆ RACHUNEK ROZLICZENIOWY NA BIAŁĄ LISTĘ PODATNIKÓW VAT?

Co w przypadku, jeśli podmiot jest podatnikiem VAT, posiada rachunek rozliczeniowy, ale nie może odnaleźć go w wykazie? 

Rozwiązań jest kilka i są one uzależnione od konkretnych sytuacji:

  • brak rachunku lub konta firmowego

W takiej sytuacji należy złożyć rachunek rozliczeniowy w banku lub spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej. Jeśli natomiast nie mamy pewności co do tego, czy rachunek używany w firmie jest rachunkiem rozliczeniowym założonym do prowadzenia działalności gospodarczej, to powinniśmy potwierdzić ten fakty w placówce bankowej.

  • rachunek firmowy nie został zgłoszony do urzędu skarbowego

Wówczas należy zgłosić rachunek do konkretnego urzędu. Firmy zarejestrowane w przez Centralną Ewidencję Informacji o Działalności Gospodarczej powinny zmienić dane właśnie tam. W CEIDG powinny zaktualizować informacje również osoby fizyczne, które prowadzą działalność gospodarczą niepodlegającą rejestracji (formularz NIP-7). Podmioty zarejestrowane w Krajowym Rejestrze Sądowym muszą zaktualizować dane uzupełniane przez Krajową Radę Sądowniczą (formularz NIP-8). Spółki cywilne muszą zgłosić dane w formularzu NIP-2.

  • bank nie przekazał numeru rachunku do Systemu Teleinformatyczne Izby Rozliczeniowej

W takim przypadku należy wyjaśnić problem w placówce banku, który powinien przekazać numer rachunku automatycznie. 

Czemu służą dane zawarte na białej liście podatników VAT? Przede wszystkim bezpieczeństwu. Pozwala ona skontrolować status kontrahenta, który jest istotny dla odpowiedzialności za zobowiązania w VAT przy odwrotnym obciążeniu tym podatkiem. Chodzi zatem o podwyższenie stopnia bezpieczeństwa prowadzonych transakcji. 

archive company

Posługiwanie się fakturami uproszczonymi nie jest obowiązkiem podatnika. Jednak – jak sama nazwa wskazuje – taki dokument upraszcza pracę. Podawane są w nim tylko podstawowe dane, bez uwzględniania dodatkowych, bardziej szczegółowych informacji. Wraz z 2022 r. w życie wchodzą nowe regulacje dotyczące ewidencjonowania dokumentów sprzedaży, w tym również faktur uproszczonych.

CZYM JEST FAKTURA UPROSZCZONA?

Faktura uproszczona jest podstawowym dokumentem, który potwierdza zawartą transakcję między sprzedawcą usług lub towarów a ich nabywcą. Oznacza to, że faktura uproszczona jest dowodem księgowym uprawniającym do odliczenia podatku VAT. Jest też podstawą do wykazania sprzedaży.

KIEDY MOŻNA WYTAWIĆ FAKTURĘ UPROSZCZONĄ?

Zgodnie z Ustawą o VAT (art. 106e ust. 5 pkt 3) podatnik może wystawić fakturę uproszczoną, kiedy kwota należności ogółem nie przekracza 450 PLN / 100 EURO lub kiedy faktura zawiera dane pozwalające określić dla poszczególnych stawek podatku kwotę podatku. Nie można jednak w ten sposób dokumentować sprzedaży wysyłkowej z terytorium kraju i na terytorium Polski; sprzedaży, dla której na fakturze nie jest podawany NIP nabywcy; wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów i świadczenia usług.

CO POWINNA ZAWIERAĆ FAKTURA UPROSZCZONA?

Informacje, które powinna zawierać faktura uproszczona podają Ustawa o VAT oraz rozporządzenie Ministra Finansów w sprawie wystawiania faktur. Na czym zatem polega uproszczenie? Faktura taka nie musi zawierać danych wymienionych w art. 106e ust. 1 pkt 3,8,9, 11-14. Może nie podawać imienia i nazwiska / nazwy nabywcy towarów lub usług oraz jego adresu; miary i ilości dostarczonych towarów w zakresie wykonywanych usług; ceny jednostkowej towaru lub usługi bez kwoty podatku; wartości dostarczonych towarów lub wykonywanych usług, objętych transakcją, bez kwoty podatku; stawki podatku; sumy wartości sprzedaży netto, z podziałem na sprzedaż objętą poszczególnymi stawkami podatku i sprzedaż zwolnioną od podatku; kwoty podatku od sumy wartości sprzedaży netto, z podziałem na kwoty dotyczące poszczególnych stawek podatku.

Na dokumencie muszą się natomiast znaleźć następujące informacje:

  • data wystawienia faktury uproszczonej
  • kolejny numer faktury w ramach jednej lub więcej serii, który w sposób jednoznaczny ją identyfikuje
  • numer identyfikujący podatnika
  • numer identyfikujący nabywcę towarów lub usług
  • data dokonania lub zakończenia dostawy (o ile została określona i różni się od daty wystawienia faktury
  • nazwa lub rodzaj towaru lub usługi
  • kwoty opustów lub obniżek cen (w tym także w formie rabatu z tytułu wcześniejszej zapłaty, o ile nie zostały one uwzględnione w cenie jednostkowej netto)
  • kwota należności ogółem

CZY FAKTURA UPRSZCZONA MOŻE BYĆ PARAGONEM Z NIP?

Od początku 2020 r. w niektórych przypadkach można zastąpić fakturę uproszczoną paragonem, który staje się podstawą ujęcia wydatku w kosztach podatkowych. Sprzedawca może wystawić faktury do paragonu jedynie wtedy, kiedy na paragonie został zamieszczony NIP nabywcy w przypadkach, gdy nabywcą jest firma. Jeśli jest nim osoba prywatna, to na paragonie nie musi zostać wpisany NIP takiego konsumenta. Zatem w tradycyjnym modelu sprzedaży, jeśli klientami są osoby nieprowadzące działalności gospodarczej, wystarczy zwykły paragon.

W przypadkach, kiedy klient nabywa towary lub usługi „na firmę”, to powinien poinformować o tym fakcie sprzedawcę przed przyjęciem przez niego zamówienia. Wówczas paragon z NIP, który dotyczy transakcji o wartości nieprzekraczającej 450 PLN / 100 EURO, może być traktowany jak faktura uproszczona. Nie należy na jego podstawie wystawiać dodatkowej faktury do paragonu. Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Finansów, Inwestycji i Rozwoju w sprawie szczegółowego zakresu danych zawartych w deklaracjach podatkowych i ewidencji w zakresie podatku od towarów i usług (par. 10 ust. 1 pkt 7b) paragony fiskalne traktowane jako faktury uproszone powinny być księgowane zbiorczo, jednym wpisem. Muszą być zatem ewidencjonowane razem ze zwykłymi paragonami fiskalnymi w formie okresowego raportu z kasy fiskalnej.

Jeśli sprzedawca nie zastosuje się do powyższych zasad, to jego działanie będzie skutkowało nałożeniem sankcji na obie strony transakcji. Dodatkowo na koncie sprzedawcy powstanie dodatkowe zobowiązanie podatkowe wynoszące 100% podatku VAT, który został wykazany na fakturze do paragonu, co oznacza, że będzie on zobowiązany do odprowadzenia podwójnej kwoty podatku VAT.

JAKIE SĄ NOWE REGULACJE W KWESTII WYSTAWIANIA FAKTUR UPROSZCZONYCH?

Od 1 stycznia 2022 r., wraz z pojawieniem się Krajowego Systemu e-Faktur, podatnicy mogą wystawiać elektroniczne dokumenty księgowe w formie ustrukturyzowanej. Nowe regulacje wprowadziła ustawa z 29 października 2021 o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz niektórych innych ustaw. Zgodnie z nimi od teraz podatnik ma wybór co do formy dokumentowania sprzedaży. Nadal może wystawiać faktury papierowe, e-faktury lub e-faktury ustrukturyzowane wystawiane za pomocą Krajowego Systemu e-Faktur. Może przy tym korzystać z systemu mieszanego. Czy z czasem system ten stanie się obligatoryjny? Ministerstwo Finansów planuje, by stało się to w 2023 r., po uzyskaniu decyzji derogacyjnej Komisji Europejskiej.

Wraz ze wspomnianą wyżej ustawą pojawiły się zmiany w terminach wystawiana faktur, także uproszczonych. Ustawodawca wydłużył termin na ich wystawienie przed dokonaniem dostawy towaru lub wykonaniem usługi oraz przed otrzymaniem całości lub części zapłaty z 30 do 60 dni. Oznacza to, że fakturę uproszczoną można wystawić – podobnie jak fakturę tradycyjną – nie wcześniej niż 60 dni przed dokonaniem dostawy lub wykonaniem usługi. Musi jednak zostać wystawiona nie później niż do 15 dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano dostawy towaru lub wykonano usługę. Przypadki, kiedy fakturę można wystawić dowolnie wcześnie, pozostawiono bez zmian.

Zrezygnowano również z obowiązku oznaczania duplikatów faktur wyrazem „duplikat”. Jeśli pierwotny dokument zaginął lub uległ zniszczeniu, to sprzedający powinien wydać kontrahentowi po raz kolejny taką samą fakturę, opatrując do obowiązkowo datą ponownego wystawienia. Używanie oznaczenia „duplikat” jest teraz dobrowolne.

Podobne udogodnienia dotyczą korekt. Zrezygnowano bowiem z umieszczania na dokumentach sformułowań „faktura korygująca” / „korekta”. Nie trzeba ponadto podawać przyczyn wystawienia dokumentu korygującego. Jeśli natomiast pojawia się konieczność dokonania korekt zbiorczych, to od 2022 r. można pominąć daty wystawienia faktur oraz wykonania usług lub dostawy towarów. W uproszczonej korekcie zbiorczej, w załączniku, należy uwzględnić jedynie numery faktur. Zlikwidowano ponadto obowiązek obejmowania korektą wszystkich dokonanych dostaw i wykonanych usług. Przedsiębiorca może korygować selektywnie i wskazać jedynie te pozycje i dokumenty, które wymagają korekty.  W przypadku faktury uproszczonej należy, podobnie jak dotychczas, zachować wszystkie wymagane w niej informacje.

Faktura uproszczona, choć zawiera mniej danych, funkcjonuje na bardzo podobnej zasadzie jak standardowa faktura. Dlatego też wprowadzone wraz z 2022 r. zmiany w kwestii fakturowania dotyczą także ich. Warto jednak pamiętać, że dokumenty, które nie mogą być wystawiane w Krajowym Systemie e-Faktur, a więc w formie ustrukturyzowanej, to faktury pro forma, faktury VAT-RR, noty korygujące, a także faktury, w odniesieniu do których przepisy nowego rozporządzenia przewidują brak obowiązku ujęcia numeru identyfikującego sprzedawcę na potrzeby podatku oraz faktury, w odniesieniu do których nowe rozporządzenie przewiduje brak obowiązku podawania danych umożliwiających jednoznaczną identyfikację nabywcy.

archive company

Przychody finansowe a operacyjne

Każde przedsiębiorstwo generuje przychody i koszty. Mogą być one różnego rodzaju. Są także podstawowymi składowymi rachunku zysków i strat oraz elementami sprawozdania finansowego danej firmy. Wszystkie przychody, w tym operacyjne i finansowe, umożliwiają obserwację skutków działań podmiotu gospodarczego. Czym się od siebie różnią? Odpowiadamy.

PRZYCHODY FINANSOWE A OPERACYJNE – JAKA JEST MIĘDZY NIMI RÓŻNICA?

Zanim przedsiębiorca odliczy podatki i składki na ubezpieczenie, pieniądze, które przynosi firma, nazywamy przychodem. Jest to przyrost korzyści ekonomicznych brutto danego okresu, który skutkuje zwiększeniem kapitału własnego (który nie wynika z wpłat udziałowców). Mogą być one uzyskane dzięki sprzedaży towarów, świadczenia usług, a także dzięki innym czynnościom, które są związane z działalnością firmy. Może to być także pośredni efekt podejmowanych czynności. Są to wszelkie wpływy pieniężne i wartości niematerialne, które są korzyścią majątkową uzyskaną w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. W ustawie o rachunkowości czytamy, że przychody to “uprawdopodobnione powstanie w okresie sprawozdawczym korzyści ekonomicznych o wiarygodnie określonej wartości, w formie zwiększenia wartości aktywów, albo zmniejszenia wartości zobowiązań, które doprowadzą do wzrostu kapitału własnego lub zmniejszenia jego niedoboru w inny sposób niż wniesienie środków przez udziałowców lub właścicieli” (art. 3 ust. 1 pkt 30). Przychody firmy dzielimy na dwa rodzaje: finansowe i operacyjne. Różni je źródło, z jakiego przychodzą wpływy pieniężne: działalność operacyjna i operacje finansowe. 

CZYM SĄ PRZYCHODY OPERACYJNE?

Przychody operacyjne to kwoty netto pochodzące z działalności przedsiębiorstwa, do której zostało ono powołane (tzw. działalność operacyjna). Ich źródłem jest zatem sprzedaż towarów handlowych i materiałów oraz wyrobów gotowych, półproduktów i usług, które są główną działalnością przedsiębiorstwa. Ustawa o rachunkowości definiuje je w następujący sposób: “za przychód w jednostkach prowadzących działalność gospodarczą przyjmuje się wyrażone w rzeczywistych cenach sprzedaży kwoty należne z tytułu sprzedaży produktów (tj. wyrobów gotowych, usług i robót), towarów i materiałów, z uwzględnieniem dotacji, opustów, rabatów i innych zwiększeń i zmniejszeń, bez podatku od towarów i usług (VAT należnego)” (art. 42 ust. 2). Wśród przychodów operacyjnych wyróżniamy przychody z podstawowej działalności operacyjnej oraz pozostałe przychody operacyjne (określone w art. 3 ust. 32 ustawy o rachunkowości). Pierwsze to te, które dotyczą sprzedaży towarów i usług. Natomiast pozostałe przychody operacyjne nie są związane bezpośrednio z działalnością gospodarczą jednostki i nie dotyczą podstawowego zakresu jej działalności. Są natomiast pośrednim efektem podejmowanych czynności, np. sprzedaży. Przychody takie cechuje duża różnorodność w sposobie ich powstania. Aby zdarzenie gospodarcze można było zakwalifikować jako pozostałe przychody operacyjne, należy stwierdzić, że miało ono związek z działalności operacyjną i ryzykiem ponoszonym przy jej prowadzeniu. Trzeba przy tym przestrzegać zasady należytej ostrożności, ponieważ w wyniku finansowym można uwzględnić jedynie niewątpliwe przychody operacyjne.

Pozostałe przychody operacyjne – przykłady:

  • działalność socjalna, czyli np. dofinansowanie obiektów socjalnych
  • zdobycie środków trwałych, środków trwałych w budowie, wartości niematerialnych i prawnych, nieruchomości, wartości niematerialnych i prawnych zaliczonych do inwestycji
  • utrzymywanie nieruchomości oraz wartości niematerialnych i prawnych zaliczonych do inwestycji, przekwalifikowanie odpowiednio środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, jeżeli do wyceny inwestycji przyjęto cenę rynkową, bądź inaczej określoną wartość godziwą
  • odpisanie należności i zobowiązań przedawnionych, umorzonych, nieściągalnych z wyjątkiem należności i zobowiązań o charakterze publicznoprawnym nieobciążających kosztów
  • utworzenie i rozwiązanie rezerwy (poza rezerwami związanymi z operacjami finansowymi)
  • odpisy aktualizujące wartość aktywów i ich korekt (poza odpisów obciążających koszty finansowe)
  • przekazanie lub otrzymanie nieodpłatne (dotacje), także w drodze darowizny aktywów, w tym również środków pieniężnych na inne cele niż dopłaty do cen sprzedaży, nabycie lub wytworzenie środków trwałych, środków trwałych w budowie albo wartości niematerialnych i prawnych
  • przychody z tytułu praw do emisji zanieczyszczeń powietrza
  • nadwyżki inwentaryzacyjne aktywów obrotowych
  • zwroty zasądzonych kosztów sądowych
  • odpis ujemnej wartości firmy
  • odszkodowania i kary
  • zdarzenia losowe

JAK ZDEFINIOWAĆ PRZYCHODY FINANSOWE?

Przychody finansowe wynikają z działalności inwestycyjnej przedsiębiorstwa lub operacji finansowych. Działalność finansowa i inwestycyjna jest jednak rozumiana szeroko i polega m.in. na sprzedaży lub kupnie papierów wartościowych, udziałów i akcji, na zaciąganiu kredytów lub pożyczek, czy na zmianie kursów walut. Wynika zatem przede wszystkim z transakcji, które zawiera przedsiębiorstwo.

Przychody finansowe – przykłady:

  • sprzedaż aktywów finansowych (np. akcje, obligacje)
  • dywidendy i udziały w zyskach
  • odsetki z lokat bankowych
  • odsetki z pożyczek udzielonych innej jednostce
  • odsetki z weksli i czeków obcych
  • odsetki z papierów dłużnych
  • odsetki z przeterminowanych należności od kontrahentów
  • dodatnie różnice kursowe przy prowadzeniu transakcji walutowych
  • aktualizacja wartości inwestycji
  • otrzymane raty oprocentowanego kredytu leasingowego

JAK NALEŻY KSIĘGOWAĆ PRZYCHODY OPERACYJNE I FINANSOWE?

Wszystkie generowane przez firmę przychody muszą być zapisywane i księgowane po odpowiednich stronach ewidencji, która umożliwi odpowiednie sporządzenie rachunków zysków i strat. Jednocześnie muszą zostać wliczone do ogólnego przychodu przedsiębiorstwa. Na ich podstawie wylicza się kondycję i sytuację finansową firmy. Do całego zestawienia wchodzą przychody operacyjne, finansowe i nadzwyczajne. Księgować należy je na koncie zysków i strat. 

Przychody operacyjne powinno się ewidencjonować na kontach zespołu 7. Szczegółowe zasady sporządzania ewidencji, wraz z przykładową propozycją zestawienia, można znaleźć w załączniku nr 1 do ustawy o rachunkowości. W zależności od charakteru prowadzonej działalności należy je następująco oznaczyć:

  • przychody ze sprzedaży wyrobów gotowych: 701
  • przychody ze sprzedaży usług: 702
  • przychody ze sprzedanych towarów: 730
  • przychody ze sprzedanych materiałów: 740

Pozostałe przychody operacyjne ewidencjonuje się na koncie 760. Na koniec okresu sprawozdawczego zrealizowane na nich wielkości należy przeksięgować na konto “wynik finansowy”.

Przychody finansowe ewidencjonuje się w księgach rachunkowych na koncie 750: “Przychody finansowe”. Wśród przychodów finansowych należy uwzględnić zyski, które przedsiębiorstwo czerpie ze sprzedaży papierów wartościowych, dywidend, a także odsetek. W ewidencji analitycznej do przychodów trzeba uwzględnić klasyfikację budżetową dochodów, a w ewidencji szczegółowej konieczne jest wyodrębnienie informacji, które są niezbędne do sporządzenia planów i sprawozdań budżetowych lub finansowych. Konto 750 nie wykazuje jednak salda na koniec roku. Saldo końcowe konta przenosi się na Ma 660.

PODSUMOWANIE

Choć w potocznym języku używa się zamiennie słów “przychód: i “dochód”, to w księgowości nie można mylić tych pojęć. Przychód to uzyskana przez przedsiębiorstwo kwota pieniędzy, a więc wszelkie przysporzenie majątkowe. Można go uzyskać w ramach prowadzonej działalności. Tymczasem dochód jest przychodem pomniejszonym o koszty uzyskania przychodu. Stanowi więc różnicę między osiągniętymi przychodami a poniesionymi kosztami podatkowymi. Warto o tym pamiętać. Dobrze jest także wiedzieć, że firma może uzyskać przychody z różnych źródeł, zarówno z działalności operacyjnej, jak i operacji finansowych. Stąd przychody w firmie nie są jednolite. Dzielimy je na operacyjne, w tym pozostałe przychody operacyjne i finansowe. Wszystkie z nich muszą być odpowiednio ewidencjonowane. 

archive company

Jak zamknąć jednoosobową działalność gospodarczą?

Zamknięcie firmy jednoosobowej brzmi poważnie. Nie jest to jednak trudne zadanie. Jeśli biznes nie przynosi spodziewanych zysków lub jest nieopłacalny, przedsiębiorca może podjąć decyzję o zakończeniu prowadzenia firmy. Pozwala ona uniknąć dalszego generowania długów i kosztów. Zamknięcie firmy jednoosobowej wiąże się jednak z dopełnieniem formalności. Trzeba uregulować zobowiązania wobec kontrahentów, pracowników i państwa. Ważne też, by zrobić to zgodnie z prawem.

PODSUMOWANIE: ZAMKNIĘCIE DZIAŁALNOŚCI GOSPODARCZEJ KROK PO KROKU

Jak zamknąć firmę? To proste. Wystarczy przestrzegać wymienionych poniżej kroków:

  • Zamknięcie firmy jednoosobowej powinno się rozpocząć od uregulowania stosunków z kontrahentami, to znaczy od wypowiedzenia podpisanych umów i wywiązanie się ze zobowiązań, w tym ze spłaty należności finansowych.
  • Kolejny krok to złożenia wniosku aktualizującego CEIDG-1 z informacją o likwidacji działalności.
  • Następnie należy rozliczyć się z urzędem skarbowym w zakresie podatku VAT oraz podatku dochodowego.
  • Kolejnym krokiem jest sporządzenie wykazu składników majątku (spisu z natury) i zgłoszenie go w terminie 7 dni do właściwego naczelnika urzędu skarbowego.
  • Następnie powinno się zamknąć księgę podatkową oraz rejestry VAT.
  • Jeśli przedsiębiorca posiada kasę fiskalną, to powinien zakończyć jej pracę oraz musi dokonać zwrotu ulgi na kasę, jeśli w okresie 3 lat od dnia rozpoczęcia ewidencjonowania zaprzestał jej używania.

ZAMKNIĘCIE JEDNOOSOBOWEJ DZIAŁALNOŚCI GOSPODARCZEJ: O CO CHODZI WE WNIOSKU CEIDG-1?

Zamknicie działalności gospodarczej może mieć miejsce zarówno w trakcie jej funkcjonowania, jak i w czasie jej zawieszenia. Czynności należy rozpocząć od złożenia formularza o wykreślenie wpisu z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (CEIDG). Najłatwiej jest wypełniać wniosek na stronie państwowej. Wówczas, po wprowadzeniu NIP, większość danych zostanie automatycznie wpisana do formularza. Wniosek aktualizujący CEIDG-1 powinien zawierać opcję nr 5: “Wniosek o wykreślenie przedsiębiorcy z CEIDG”. Następnie należy uzupełnić “Dane wnioskodawcy”, gdzie obowiązkowe są pola dotyczące imienia, nazwiska i daty urodzenia podatnika oraz numeru PESEL, NIP i REGON. Obligatoryjne jest także oświadczenie dotyczące zakazu całkowitego wykonywania działalności gospodarczej oraz tytułu prawnego do nieruchomości (poz. 15). W kolejnych rubrykach należy podać pełną i skróconą nazwę firmy oraz adresy związane z działalnością gospodarczą. Następnie trzeba przejść do danych dotyczących ubezpieczeń podatnika. Jeśli przedsiębiorca podlega ubezpieczeniu w ramach KRUS, powinien zgłosić chęć rezygnacji. Następnym krokiem jest naniesienie informacji o zaprzestaniu działalności (poz. 16), gdzie w punkcie 1. trzeba wpisać datę dzienną trwałego zaprzestania prowadzenia firmy. Kolejne pola dotyczą informacji o aktualnym naczelniku urzędu skarbowego dla danego przedsiębiorcy oraz o liczbie i rodzaju załączników do wniosku.

GDZIE ZAMKNĄĆ DZIAŁALNOŚĆ GOSPODARCZĄ?

Wnioski i formularze należy przekazać kilku instytucjom. Dokument CEIDG-1 można złożyć osobiście w urzędzie miasta lub gminy, lub skorzystać z konta przedsiębiorcy na stronie Biznes.gov.pl. W tym ostatnim przypadku przedsiębiorca musi posiadać profil zaufany ePUAP lub własny podpis kwalifikowany. Wniosek związany jest z wykreśleniem podmiotu z CEIDG. Jest on także informacją dla Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, sporządzającego druk ZUS ZWPA, na podstawie którego wyrejestrowuje przedsiębiorcę jako płatnika składek. Należy pamiętać, że w terminie 7 dni od złożenia formularza przedsiębiorca musi samodzielnie złożyć wniosek o wyrejestrowanie z ubezpieczeń ZUS ZWUA i – o ile wcześniej składał taki formularz – z ubezpieczeń członków rodziny ZUS ZCNA. Przedsiębiorca, będący czynnym podatnikiem VAT, powinien dodatkowo zgłosić zaprzestanie wykonywania czynności opodatkowanych na formularzu VAT-Z w terminie 7 dni od daty likwidacji firmy.

JAK ZAKOŃCZYĆ DZIAŁALNOŚĆ GOSPODARCZĄ? ROZLICZENIE Z VATu

Jeśli przedsiębiorca był czynnym płatnikiem VAT, to zamykając działalność musi przygotować tzw. remanent likwidacyjny, inaczej zwany spisem z natury. Mówiąc inaczej, jest to wykaz majątku firmy. Pozwala on ustalić wartość elementów majątku firmy, od których konieczne będzie zapłacenie VAT. Co najmniej siedem dni przed rozpoczęciem remanentu likwidacyjnego trzeba poinformować o zamiarze jego przeprowadzenia naczelnika urzędu skarbowego. Forma spisu z natury nie jest określona specjalnym formularzem, musi jednak zawierać konkretne dane, w tym nazwę firmy (imię i nazwisko właściciela), datę sporządzenia spisu i numer pozycji arkusza. Powinny w nim się znaleźć środki trwałe, w tym wyposażenie, czyli składniki majątku przeznaczenia do użytkowania dłużej niż rok i o wartości początkowej powyżej 3,5 tys. PLN. Tańszych składników nie trzeba spisywać. Należy szczegółowo określić towar, jednostkę miary, ilość stwierdzoną w czasie spisu, cenę w złotych i groszach za jednostkę miary, wartość wynikającą z przemnożenia ilości towaru przez jego cenę jednostkową i łączną wartość spisu. Dokument należy opatrzyć klauzulą “Spis zakończono na pozycji…” oraz podpisami osób go sporządzających i właściciela. Jeśli w ramach działalności gospodarczej prowadzono produkcję lub handel, to w spisie należy uwzględnić towary i surowce (należy zapisać ceny nabycia netto) oraz produkty (trzeba zapisać koszt wyprodukowania). Jeśli przedsiębiorca korzystał ze zwolnienia z VATu, to nie ma obowiązku sporządzania spisu.

JAK ZLIKWIDOWAĆ DZIAŁALNOŚĆ GOSPODARCZĄ? ZAMKNIĘCIE KSIĄG

Analogiczny spis z natury należy sporządzić w celu zamknięcia księgi przychodów i rozchodów. Jest to podsumowanie zapisów w podatkowej księdze oraz ujęcie w niej spisu z natury (bez uwzględniania środków trwałych). Zabieg ten, po rozliczeniu, pozwala przedsiębiorcy otrzymać finalny dochód z prowadzenia działalności gospodarczej, od którego musi zapłacić podatek dochodowy. Jest on zobowiązany do wpłacenia go do 20. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym działalność została zamknięta. Następnie, w rozliczeniu rocznym PIT trzeba ująć dochody z zamkniętej firmy.

JAK ZAMKNĄĆ DZIAŁALNOŚĆ GOSPODARCZĄ? LIKWIDACJA KASY FISKALNEJ

Likwidacji kasy fiskalnej nie można przeprowadzić samemu – musi w tym pomóc serwisant. W ostatnim dniu korzystania ze sprzętu należy wystawić raport fiskalny (dobowy i miesięczny), a następnie zmienić tryb na “do odczytu”. Następnie trzeba odczytać zawartość pamięci, czyli wystawić raport fiskalny rozliczeniowy lub łączny raport fiskalnego rozliczenia, który podsumowuje wszystkie raporty dobowe. Dalej sporządza się protokół z odczytu pamięci kasy. Proces ten kończy się złożeniem wniosku o wyrejestrowanie kasy do urzędu skarbowego. Należy to zrobić w ciągu 5 dni od sporządzenia protokołu i raportu. Wniosek z danymi podatnika, numerem kasy fiskalnej, datą fiskalizacji, miejscem instalacji kasy i powodem jej wyrejestrowania, a także protokół i raport można złożyć podczas wizyty w urzędzie lub listownie.

ZAMKNIĘCIE DZIAŁALNOŚCI GOSPODARCZEJ – SPRZEDAŻ MAJĄTKU

Jeśli przedsiębiorca sprzeda składniki majątku objęte wykazem z likwidacji przed upłynięciem 6 lat (licząc od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym zlikwidowano działalność), to dochód z ich sprzedaży podlega opodatkowaniu (na podstawie art. 14 ust. 2 pkt 17 ustawy o PIT). Kwotę wylicza się jako różnicę między uzyskanym ze sprzedaży przychodem a wydatkami związanymi z nabyciem danego składnika majątku. Dane te są uwzględnione w spisie z natury sporządzanym na dzień likwidacji.

PAMIĘTAJ!

  • Dokumentację księgową i podatkową, a także zaświadczenie o wykreśleniu z CEIDG należy przechowywać co najmniej przez pięć lat od daty zlikwidowania działalności gospodarczej. Dlaczego jest to konieczne po zamknięciu firmy jednoosobowej? Ponieważ urzędy mają prawo nadal kontrolować dokumenty. Zaświadczenie o wykreśleniu firmy można pobrać ze strony CEIDG, po wyszukaniu nazwy w bazie przedsiębiorców. Dane nie znikają z ewidencji.
  • Jeśli likwidacja następuje w trakcie roku, to przedsiębiorca zobowiązany jest do złożenia zeznania rocznego z prowadzonej działalności na koniec roku podatkowego.

archive company

Prowadzenie własnej działalności gospodarczej wiąże się z koniecznością poprawnego dokumentowana sprzedaży. To obowiązek każdego przedsiębiorcy. Funkcjonujące w obiegu gospodarczym dokumenty potwierdzające transakcję muszą zawierać wszystkie określone w Ustawie o VAT1 elementy. Czy znajduje się wśród nich podpis na fakturze? W dobie cyfryzacji podatnicy coraz częściej korzystają z możliwości wystawienia elektronicznej faktury VAT i nieustannie zadają sobie pytania: czy trzeba podpisywać faktury? czy faktura bez podpisu to ważny w świetle prawa dokument? Odpowiadamy na te wątpliwości.

 

Czy na fakturze musi być podpis?

Przez wiele lat przedsiębiorcy i nabywcy przywykli, że dokumenty księgowe muszą być sygnowane przez obie strony. Jednak od 2004 r. podpisywanie faktur nie jest już obowiązkiem. Zniosło go rozporządzenie Ministra Finansów w sprawie zwrotu podatku, zaliczkowego zwrotu podatku, zasad wystawiania faktur, sposobu ich przechowywania oraz listy towarów i usług, do których nie mają zastosowania zwolnienia od podatku od towarów i usług2. Zmiana w przepisach wiązała się z przystąpieniem Polski do Unii Europejskiej. Należało przystosować przepisy krajowe do prawa wspólnotowego. W związku z tym obecnie żaden z kontrahentów nie ma obowiązku sygnowania faktury VAT. Jednak, skoro na dokumencie nie muszą pojawić się podpisy, to czy na fakturze musi być pieczątka? Obecnie zrezygnowano również z tego wymogu i nie trzeba potwierdzać faktury firmowymi pieczątkami.

Wyjątek: kiedy podpis na fakturze jest obligatoryjny?

Wyjątek stanowią faktury RR, które wystawiane są przez nabywcę płodów rolnych od rolnika ryczałtowego, czyli takiego, który dostarcza produkty rolne pochodzące z własnej działalności rolniczej lub który świadczy usługi rolnicze i korzysta ze zwolnienia od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 3 Ustawy o VAT. W takich przypadkach kupujący powinien wystawić dokumenty księgowe w dwóch egzemplarzach, które poświadczają transakcję. Na fakturach RR, zgodnie z art. 116 Ustawy o VAT, wciąż wymagane są czytelne podpisy osób uprawnionych do wystawienia i otrzymania takiego dokumentu lub podpisy oraz imiona i nazwiska takich osób. Od września 2019 r., wskutek nowelizacji wyżej wymienionej ustawy, faktury VAT RR mogą być przekazywane również elektronicznie (zgodnie z ust. 3a do art. 116). W takich sytuacjach dokument może być wystawiony, podpisany i przesłany w formie cyfrowej za zgodą dostawcy. Wymagany jest tu jednak kwalifikowany podpis elektroniczny, zarówno ze strony dostawcy, jak i nabywcy.

 

Faktura VAT podpis

Wątpliwość: czy trzeba podpisywać faktury korygujące?

Faktura korygująca wystawiana jest w związku z udzieleniem rabatu, podwyższeniem ceny, występującymi błędami w kwotach na fakturze, stawkach podatku VAT, zwrotów nabywcy lub części zapłaconych kwot. Od 2021 r. do ujęcia faktury korygujące w ewidencji wystarczające jest posiadanie dokumentacji, z której wynika, że sprzedawca uzgodnił z nabywcą warunki obniżenia podstawy opodatkowania dla dostawcy towarów lub świadczenia usług określone w fakturze korygującej oraz warunki te zostały spełnione, a faktura jest zgodna z posiadaną dokumentacją. Jeśli w okresie rozliczeniowym, w którym została wystawiona faktura korygująca, podatnik nie ma w posiadaniu wyżej wspomnianej dokumentacji, obniżenia podstawy opodatkowania dokonuje za okres rozliczeniowy, w którym tę dokumentację uzyskał. Ustawa o VAT, a w szczególności art. 106j ust. 2 i 3, wymienia wszystkie elementy, które powinna zawierać faktura korygująca. Przepis nie określa jednak szczególnych wymogów dotyczących formy potwierdzenia. Oznacza to, że – podobnie jak w przypadku zwykłej faktury VAT – nie trzeba podpisywać faktury korygującej.

Prawo nie wymaga tego od kontrahenta.

Jednak w sytuacjach, kiedy zmianie ulegają kwoty podatku VAT, powstaje konieczność potwierdzenia przez nabywcę odbioru faktury korygującej. Organy podatkowe akceptują każdy rodzaj dokumentu, który pozwala im ustalić, czy i kiedy faktura korygująca dotarła do nabywcy. Jako dowód można wykorzystać np. potwierdzenie odbioru przesyłki poleconej za zwrotnym poświadczeniem odbioru, odrębne pisemne potwierdzenie faktu otrzymania faktury korygującej, przesłana zwrotna kopia z podpisem kontrahenta na fakturze korygującej, faks potwierdzający odbiór faktury korygującej, a także potwierdzenie odbioru faktury korygującej przesłanego drogą elektroniczną. Jest zatem wiele możliwości spełnienia warunku akceptacji dokumentu przez nabywcę i niekoniecznie musi to być podpis na fakturze.

Innym dokumentem poprawiającym informacje zawarte na fakturze jest nota korygująca. Nabywca towaru lub usługi, który otrzymał dokument zawierający błędy, może wystawić taką notę. Wymaga ona akceptacji wystawcy, zgodnie z art. 106k ust. 2 Ustawy o VAT. Zaaprobowanie noty korygującej może nastąpić w taki sam sposób jak w przypadku faktury korygującej.

Podpis na fakturze VAT, a faktura bez podpisu

Z pozoru faktura bez podpisu wystawcy niczym nie różni się od podpisanego dokumentu. W praktyce bywa jednak inaczej. Jeżeli kontrahent nie ureguluje należności, a sprzedawca będzie chciał rozstrzygnąć sprawę na drodze sądowej, to podpisany dokument stanowi dowód w sprawie. Dlaczego? Ponieważ podpis na fakturze daje w świetle prawa pewność, że jest ona autentyczna. Wówczas sąd na jej podstawie wydaje najczęściej po prostu nakaz zapłaty. Z kolei faktura bez podpisu nie jest traktowana jako bezsporny dowód przez sąd. W takiej sytuacji konieczne jest zebranie dowodów i przesłuchanie obu stron postępowania. Należy jednak pamiętać, że nie można zmusić ani wystawcy, ani odbiorcy do sygnowania dokumentu. Nie można ponadto uzależniać wydania i przyjęcia dokumentu od podpisu na fakturze.

Podsumowanie: jak wygląda prawidłowo wystawiona faktura?

Przedsiębiorca powinien wystawić fakturę VAT w terminie 15 dni od końca miesiąca sprzedaży lub dokonania wpłaty całościowej, lub częściowej przez nabywcę. Niekiedy właściciel działalności gospodarczej decyduje się na wystawienie takiego dokumentu sprzedaży przed dostarczeniem towaru lub przed wykonaniem usługi. W takim przypadku dokument musi być opatrzony datą nie wcześniejszą niż 30 dni przed ustalonym terminem płatności lub sprzedażą. Faktury można wystawiać zarówno online, jak i pisemnie. Ich wygląd może się różnić, jednak każda z nich musi zawierać konkretne elementy. Zgodnie z art. 106e ust. 1. Ustawy o VAT na fakturze powinny się znaleźć następujące informacje:

  • data wystawienia faktury / dokonania sprzedaży / wykonania usługi / zakończenia dostawy towarów / otrzymania zapłaty;
  • numer nadany przez wystawiającego fakturę, który w jednoznaczny sposób ją identyfikuje;
  • miarę i liczbę lub ilość dostarczonych towarów / zakres wykonywanych usług;
  • cena jednostkowa netto, czyli cena jednostkowa towaru / usługi bez kwoty podatku;
  • podstawę opodatkowania;
  • stawkę i kwotę podatku od sumy wartości sprzedaży netto (z podziałem na kwoty dotyczące poszczególnych stawek podatku);
  • kwotę opustów / obniżek cen, w tym także rabat z tytułu wcześniejszej zapłaty;
  • sumę wartości sprzedaży netto z podziałem na sprzedaż objętą poszczególnymi stawkami podatku i sprzedaż zwolnioną od podatku;
  • łączną kwotę należności;
  • dane dotyczące podatnika (imiona, nazwiska, nazwy, adresy);
  • dane dotyczące nabywcy towarów lub usług (imiona, nazwiska, nazwy, adresy);
  • numer identyfikujący podatnika na potrzeby opłacenia podatku;
  • numer identyfikujący nabywcę na potrzeby podatku lub podatku od wartości dodanej, pod którym otrzymał on towary lub usługi;
  • faktura może być podpisana przez kontrahentów, o ile wyrażą taką wolę.

Podsumowując, odpowiedź na pytanie “czy faktura musi być podpisana?” jest jednoznaczna: nie. Pod warunkiem, że taki niesygnowany dokument zawiera wszystkie wymagane przez ustawę elementy, w świetle prawa jest pełnoprawnym dowodem księgowym. Różnica tkwi jednak w sytuacjach spornych, w których jedna ze stron decyduje się rozwiązać konflikt na drodze sądowej. Dlatego podpis na fakturze i opieczętowanie jej przez podatnika bywa czasami lepiej postrzegane przez nabywcę, który często traktuje taki dokument jako bardziej wiarygodny.

1 http://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20040540535
2 http://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20040970971